2025/12/01 by Umut Gündoğdu · 1 voice
Arts and Humanities · Social Sciences · #Cultural and Sociopolitical Studies #Ottoman Empire History and Society #Ottoman and Turkish Studies
paper · pdf · doi:10.33630/ausbf.1752481
openalex created_date 2025/12/01 · openalex publication_date 2025/12/01 · openalex updated_date 2026/07/30
Bu çalışma, 19. yüzyıl sonlarında Batı Anadolu’daki Koldere Çiftliği’nde yaşanan bir köylü ayaklanmasını, İstanbul’da yayımlanan Saadet ve Tarik gazetelerinde çıkan makaleler üzerinden incelemektedir. Çiftliğin Balyozzade ailesine satışının ardından köylülerin “hakk-ı rüçhan”larının ihlal edildiğini ileri sürerek başlattıkları direniş, hem hukuki hem de şiddet içeren eylemlerle sürdürülmüş, ardından mücadele gazeteler aracılığıyla kamuoyuna taşınmıştır. Köylü vekilleri ve toprak sahipleri doğrudan birbirlerine hitap eden yazılar kaleme almış ve tartışma bir gazete polemiği halini almıştır. Bu yazılar, Osmanlı taşrasında kır emekçileri ile mülk sahipleri arasındaki sınıfsal çelişkilerin dönemin basınında nasıl temsil edildiğini göstermesi bakımından önemlidir. Koldere’de yaşananlar yüzyıl sonunda iyiden iyiye yaygınlaşan kapitalist üretim ilişkilerinin taşrada yarattığı genel huzursuzluk ortamının parçası olduğu kadar ahalisi Rum olan çiftliğin Ermeni toprak sahiplerine satıldığı anda direnişin patlaması ve mücadelenin avukatlar aracılığıyla basına yansıtılmasıyla Rum ve Ermeni cemaatleri arasındaki etno-dinsel mücadeleleri de tartışmaya olanak sağlaması bağlamında incelemeye değer bir vaka olarak karşımıza çıkmaktadır.