2025/02/09 by Stępkowski, Dariusz, Gara, Jarosław
#badania #forma #myślenie i działanie pedagogiczne #praktyka edukacyjna #teoria
paper · doi:10.34813/54coll2024
Przedmiotem artykułu jest kategoria formy myślenia i działania pedagogicznego, traktowana jako podstawa modernizowania praktyki edukacyjnej i prowadzenia badań oświatowych. Zagadnienie to odnosi się z jednej strony do ogólnych kontekstów teoretycznych, w tym racjonalności ludzkiego bycia w świecie oraz jej związku z sposobem myślenia i działania człowieka, z drugiej zaś do instrumentalnej redukcji w polskim dyskursie dydaktycznym formy do tzw. formy organizacyjnej kształcenia. Zgodnie z zaprezentowanym stanowiskiem forma myślenia i działania pedagogicznego nie utożsamia się z metodą wychowania ani metodą nauczania, lecz je warunkuje. Heurystyczny potencjał kategorii formy odnosi się do trzech obszarów pedagogicznej praxis: kształtowania interakcji pedagogicznych na zasadzie wzajemnego uznawania się przez uczestniczące w nich podmioty, wdrażania czynności edukacyjnych nakierowanych na wywołanie (samo)kształcenia u ich adresatów oraz waloryzacji pedagogicznego charakteru tych czynności w oparciu o to samo kryterium. Wskazanym obszarom odpowiadają trzy pola eksploracji badawczej: forma jako relacja pedagogiczna, forma jako zasada współdziałania w ramach czynności edukacyjnych oraz forma jako kryterium ewaluacji działania pedagogicznego.