2025/01/23 by Krakowiak, Małgorzata
#Jerzy Stempowski #edukacja #humanistyka #tradycja #uniwersytet
paper · doi:10.34813/38coll2024
W artykule skonfrontowano, dominujące dziś, wyobrażenia o roli i kształcie uniwersytetu z poglądami i praktykami edukacyjnymi polskiego eseisty i erudyty Jerzego Stempowskiego (1893–1969). Zrekonstruowano model kształcenia, za którym opowiadał się Stempowski. Zawiera on następujące elementy: podstawę wykształcenia stanowią przedmioty humanistyczne (w tym kanon literatur klasycznych, historia, wiedza o sztuce), które zapewniają szeroki horyzont intelektualny i mają przygotować do indywidualnych, świadomych wyborów; istotnym elementem procesu kształcenia jest kompetentny, odpowiedzialny nauczyciel, otwarty na rozmowę i dysponujący czasem dla słuchacza/ucznia. Stempowski zwracał ponadto uwagę na fundamentalne, kulturotwórcze znaczenie pamięci oraz nie podlegające regulacjom zależności między pracą twórczą i czasem potrzebnym do stworzenia dzieł wybitnych, ponadczasowych. Wiele poglądów Stempowskiego na edukację ma charakter uniwersalny. Należy je przypominać i wykorzystywać we współczesnych dyskusjach o miejscu i roli wykształcenia humanistycznego.