2025/02/17 by Topij-Stempińska, Beata, Burkiewicz, Łukasz
#II Rzeczpospolita #Jan Rostworowski SJ #Jan Urban SJ #jezuici #obywatelskość #„Przegląd Powszechny”
paper · doi:10.34813/56coll2024
Artykuł wpisuje się w badania historyczno-pedagogiczne. Jego celem jest przedstawienie roli „Przeglądu Powszechnego” w procesie budowy społecznej i obywatelskiej odpowiedzialności mieszkańców II Rzeczypospolitej Polskiej. W styczniu 1884 roku jezuici z Krakowa przejęli wydawany od 1871 roku dwutygodnik literacko-polityczny „Przegląd Lwowski”. Głównym celem nowej redakcji czasopisma, które przyjęło formułę miesięcznika, było propagowanie wśród inteligencji zasad i reguł życia katolickiego, a także przybliżanie aktualnych problemów związanych z życiem kulturalnym, politycznym i społecznym. Szczególną rolę „Przegląd Powszechny” odgrywał w okresie II Rzeczpospolitej, wyróżniając się wysokim poziomem merytorycznym na tle ówczesnego piśmiennictwa katolickiego. Redakcja aktywnie włączyła się w proces budowania nowoczesnego społeczeństwa zaangażowanego społecznie oraz odpowiedzialnego za losy państwa. Autorzy niniejszego opracowania, dokonując analizy treści wybranych artykułów publikowanych w „Przeglądzie Powszechnym” w latach 1918–1939, jak również stosując metodę kontekstualną poprzez umiejscowienie badanych treści w kontekście szerszych wydarzeń historycznych, politycznych, społecznych i ekonomicznych, wskazali, że periodyk odgrywał rolę w formowaniu stanowiska środowisk katolickich w procesie formowania postaw obywatelskich mieszkańców Polski. Redakcji „Przeglądu Powszechnego” oraz środowiskom skupionym wokół miesięcznika udało się aktywnie włączyć do życia społecznego oraz politycznego II Rzeczpospolitej i do takiej aktywności zachęcić również czytelników czasopisma.