2025/12/03 by Nadi Alizadeh, Alizadeh, Nadi, Adel Loraei +1
Computer Science · Social Sciences · #Digital Divide #Education Quality #Educational Technology and E-Learning #Information Literacy #Learning Management #Library Science and Information Literacy #Teachers #Technology-Enhanced Education Studies
paper · doi:10.71494/nalm.2025.1225633
openalex publication_date 2025/12/03 · openalex created_date 2025/12/21 · openalex updated_date 2026/07/01
مقدمه و هدف: در عصر حاضر، سواد اطلاعاتی بهعنوان یکی از مهارتهای کلیدی یادگیری شناخته میشود که میتواند کیفیت آموزش را ارتقا دهد. با این حال، وجود شکاف دیجیتال میان افراد و گروهها ممکن است این اثر مثبت را محدود کند.این پژوهش با تمرکز بر توسعه مدیریت یادگیری، به بررسی تأثیر ابعاد سواد اطلاعاتی بر کیفیت آموزش با نقش میانجی شکاف دیجیتال میپردازد و تلاش دارد چگونگی نقش سواد اطلاعاتی و کاهش شکاف دیجیتال در ارتقای فرآیندهای آموزشی را تبیین کند. روششناسی پژوهش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از حیث شیوه گردآوری دادهها، توصیفی–همبستگی از نوع پس از وقوع است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه آموزگاران مقطع ابتدایی شهر چمستان در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که ۱۰۷ نفر زن و ۴۴ نفر مرد را دربر میگرفت و در مجموع ۱۵۱ نفر را شامل میشد. بر اساس جدول مورگان، ۱۰۸ نفر از این جامعه به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامه سواد اطلاعاتی، پرسشنامه شکاف دیجیتال و پرسشنامه کیفیت آموزش بود. دادههای حاصل با بهرهگیری از روش مدلسازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرمافزار PLS-SEM مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافتهها: نتایج نشان داد سواد اطلاعاتی اثر مستقیم و معناداری بر کیفیت آموزش دارد (ضریب مسیر = 13.282). همچنین سواد اطلاعاتی اثر مستقیم و بسیار قوی بر شکاف دیجیتال دارد (ضریب مسیر = 21.014). از سوی دیگر، شکاف دیجیتال نیز اثر مستقیم و معناداری بر کیفیت آموزش نشان داد (ضریب مسیر = 7.364). علاوه بر این، نتایج آزمون سوبل بیانگر آن بود که مقدار آماره برابر با 6.882 و بزرگتر از مقدار بحرانی 1.96 است؛ بنابراین نقش میانجی شکاف دیجیتال در رابطه بین سواد اطلاعاتی و کیفیت آموزش تأیید و معنادار شد. نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد که ابعاد سواد اطلاعاتی بر کیفیت آموزش اثرگذارند و شکاف دیجیتال نقش میانجی در این رابطه ایفا میکند. به بیان دیگر، کاهش شکاف دیجیتال میتواند اثر مثبت سواد اطلاعاتی بر کیفیت آموزش را تقویت کند. این یافتهها بیانگر آن است که پژوهش حاضر سهمی مؤثر در توسعه مدیریت یادگیری دارد؛ زیرا نشان میدهد ارتقای سواد اطلاعاتی و کاهش شکاف دیجیتال شرط اساسی برای بهبود کیفیت آموزش و دستیابی به یادگیری پایدار است.