2023/11/24 by Szczurek-Boruta, Alina
#dziecko #pogranicze #socjalizacja #uczestnictwo społeczne
paper · doi:10.34813/22coll2023
Podjęte rozważania i analizy prowadzę z perspektywy koncepcji strukturacji i restrukturacji doświadczenia Marii Tyszkowej, z perspektywy podmiotowej wizji dziecka obecnej w pedagogice, pamięci dzieciństwa i socjalizacji Marii Szczepskiej-Pustkowskiej, koncepcji socjalizacji i uczestnictwa społecznego Jerzego Modrzewskiego. Poprzez własny kontekst empiryczny – wyniki badań dotyczące zadań rozwo- jowych młodzieży i społecznych warunków edukacji (sondaż) oraz badania pamięci dzieciństwa i socja- lizacji osób dorosłych (wywiad indywidualny pogłębiony) – ukazuję obraz procesu socjalizacji i uczestnictwa społecznego na pograniczu polsko-czeskim. Uzyskane wyniki badań jakościowych wskazują na trzy kluczowe obszary pamięci dzieciństwa i socjalizacji: doświadczenia odnoszące się do dzieciństwa, rodziny; doświadczenia kształtowania osobowości; podejścia do innych ludzi. Wyniki badań ilościowych i jakościowych świadczą o tym, że oddziaływania socjalizacyjne (socjalizacja pierwotna w dzieciństwie oraz socjalizacja wtórna) doprowadziły do ukształtowania się w adaptacyjnym typie uczestnictwa puli cech osobowych, kompetencji umożliwiających młodym ludziom podjęcie specjalizującego typu uczestnictwa społecznego i przejście do kolejnego (następnego) typu uczestnictwa społecznego. Przywołane wyniki badań ujawniły typową, standardową sekwencję faz socjalizacji, która formuje proces uczestnictwa społecznego. Zaprezentowane w artykule ujęcie problemu i wyniki przeprowadzonych badań stanowią bardziej przestrzeń do stawiania pytań niż formułowania odpowiedzi. Uzyskane wyniki, można potraktować jako przyczynek do dalszych badań na większej próbie, także badań porównawczych w innych regionach Polski, w centrach i na pograniczach.