2025/04/25 by Mirczak, Anna
#choroby przewlekłe #osoby starsze #samoopieka #samozarządzanie chorobą przewlekłą
paper · doi:10.34767/szp.2024.02.12
Samozarządzanie chorobą przewlekłą to proces, w którym człowiek, bazując na wiedzy i umiejętnościach zdobytych podczas edukacji terapeutycznej, podejmuje aktywność wzmacniającą zdrowie oraz sprawuje świadomą kontrolę nad swoją chorobą. Umiejętności wchodzące w zakres samodzielnego zarządzania chorobą przewlekłą to przede wszystkim: dysponowanie adekwatną wiedzą, rozpoznawanie i monitorowanie objawów choroby, aktywna postawa i pełne zaangażowanie w proces terapeutyczny, adaptacja do choroby i radzenie sobie z jej konsekwencjami oraz poczucie pewności siebie w interakcjach z personelem opieki zdrowotnej. Celem pracy była ocena społeczno-demograficznych uwarunkowań procesu samoopieki (self-management) w grupie badanych osób starszych w Polsce chorujących przewlekle. Badanie przeprowadzone zostało na grupie 400 przewlekle chorych respondentów (N = 400) w wieku 65 i więcej lat przy użyciu metody badawczej CATI (wspomaganego komputerowo wywiadu telefonicznego). Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety. Badani ocenili relatywnie wysoko swoją wiedzę dotyczącą choroby oraz pierwszych objawów, a także rozumieli informacje przekazywane im podczas wizyty lekarskiej. Argumentację związaną z autorytetem lekarza potwierdziły wyniki pytania 5, 9 oraz 10 – mimo iż ponad połowa respondentów przyznała, że leczenie zostało im narzucone przez lekarza, nie kwestionowali zaleceń lekarskich, jak i zasad zdrowego stylu życia. Krytyczne podejście seniorów potwierdziły natomiast wyniki pytania 6 oraz 8. Wśród zmiennych społeczno-demograficznych znacząco wpływających na proces samozarządzania chorobą przewlekłą w grupie badanych seniorów były: poziom wykształcenia, deklarowany stan posiadanej wiedzy o chorobie, sytuacja materialna oraz stan cywilny.