vix.ing · top · new · best · stats

Türkiye’de Enflasyon Şoklarının Reel Ücretler Üzerindeki Etkisi: Yağlama Etkisi ve Roket-Tüy Asimetrisi Çerçevesinde Bir İnceleme

2026/08/07 by Sercan Dereli

paper · doi:10.33630/ausbf.1847396

published in Ankara Üniversitesi SBF Dergisi (Advanced Online Publication) (Ankara Universitesi Siyasal Bilgiler Fakultesi)

Abstract

Bu çalışma, 2000Q1–2025Q3 döneminde Türkiye’de enflasyon şoklarının istihdam başına reel emek ödemeleri üzerindeki etkilerini “yağlama etkisi” çerçevesinde analiz etmekte ve roket-tüy analojisinin ima ettiği olası asimetrik uyarlama örüntülerini NARDL yaklaşımıyla sınamaktadır. Bu amaçla enflasyon serisi pozitif ve negatif bileşenlerine ayrıştırılmıştır. Bulgular, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki bulunduğunu ve enflasyon şoklarının reel ücret uyarlamasında kalıcı etkiler yarattığını göstermektedir. Wald testi, pozitif ve negatif şokların uzun dönem etki büyüklükleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olmadığını ortaya koymuştur. Buna karşın, her iki bileşene ait uzun dönem katsayıların anlamlılığı, nominal katılıklar altında enflasyon dinamiklerinin reel ücret uyarlamasında yağlama etkisiyle uyumlu bir kanal üzerinden işlediğini düşündürmektedir. Dinamik çarpanlara göre uyarlama ilk birkaç dönemde hızla belirginleşmekte, sonraki dönemlerde ise plato değerine yakınsamaktadır. Asimetri patikasının sınırlı kalması, roket-tüy benzeri güçlü bir büyüklük asimetrisinin desteklenmediğini; buna rağmen uyarlamanın zaman profili bakımından sınırlı farklılaşmaların tartışılabileceğini göstermektedir. Ayrıca 2022Q2 sonrası kurumsal rejim değişikliğini temsil eden kukla değişkenin ücret seviyesini yukarı taşıdığı belirlenmiştir. Sonuçlar, satın alma gücünün kalıcı biçimde korunmasında fiyat istikrarının belirleyici önemine işaret etmektedir.