2023/11/24 by Kożyczkowska, Adela
#Horst Bienek #kulturowe dzieciństwo #wykorzenienie #wypędzenie #zakorzenienie #Śląsk #śląskie/ śląsko-niemieckie dzieciństwo
paper · doi:10.34813/21coll2023
Egzemplifikacją autorka uczyniła dzieciństwo śląskie/śląsko-niemieckie Horsta Bienka, który spędził je na Górnym Śląsku. Śląsk – jak i jego region, czyli Górny Śląsk – to przestrzeń o skomplikowanej historii, którą determinowała bezwzględna polityka granic. Szczególnie w XX w. jej konsekwencje okazały się dotkliwe dla Ślązaków jako grupy etnicznej. Wiek XX to okres w historii Górnego Śląska, w którym Polska i Niemcy politycznie i militarnie ścierały się w konflikcie o Śląsk. W efekcie, narzucone zostały Śląskowi określone narracje obconarodowe i w ich wyniku Ślązak mógł być już tylko Polakiem albo Niemcem. Śląskość Ślązaka była jedynie tożsamościowym terenem do zagospodarowania czy też swoistym aktywem politycznym w osiagnięciu założonego dążenia. Celem artykułu jest rozpoznanie dwóch spraw. Po pierwsze tego, jak w tym skomplikowaniu Śląska kształtowało się kulturowe dzieciństwo w jego wymiarze śląskim/śląsko-niemieckim. Przedmiotem analizy autorka uczyniła wybrane biograficzne teksty Horsta Bienka, niemieckiego Ślązaka, który – jako dziecko – doświadczył tragedii wypędzenia z dzieciństwa i z ojczyzny / z Górnego Śląska. Po drugie, autorka podjęła próbuję zrozumienia kulturowego dzieciństwa (śląskiego/śląsko-niemieckiego dzieciń- stwa) w kontekście koncepcji zakorzenienia Simone Weil, która została wzmocniona myśleniem Hannah Arendt o człowieku „nowym z urodzenia”.