2020/10/17 by Michał Głażewski, Głażewski, Michał
Psychology · Social Sciences · #Education and Cultural Studies #Health, Work, and Social Studies in Poland #Marc-Antoine Jullien de Paris #Pestalozzi #Polish Historical and Cultural Studies #Rewolucja Francuska #Yverdon #komparatystyka #pedagogika porównawcza #utopia heroiczna #wychowanie
paper · doi:10.34767/pp.2015.02.01
openalex publication_date 2025/01/03 · openalex created_date 2025/10/10 · openalex updated_date 2026/07/07
Przedmiotem artykułu jest postać Marca-Antoine’a Julliena de Paris, ojca pedagogiki porównawczej, w kontekście jego biografii politycznej i pedagogicznej. Praca składa się z ośmiu części: 1) Nieruchomy poruszyciel komparatystyki, 2) Zdobywszy Bastylię…, 3) Powabność utopii, 4) Sperare non destiti, 5) Instytut w Yverdon, 6) Pedagogika porównawcza, 7) Krytyka Jullienowskiej nauki o wychowaniu oraz 8) Pewien zupełnie zapomniany francuski pedagog. Załączony został również pełen wykaz prac Marca-Antoine’a Julliena de Paris w języku francuskim. W artykule ukazano ewolucję jego poglądów – od republikańskich tradycji rodzinnych, edukacji, pełnego pasji zaangażowania w Rewolucję 1789 roku w Paryżu, karierę polityczną u boku Robespierre’a, nagłe aresztowanie i zwątpienie w metody rewolucyjnej realizacji utopii heroicznej – społeczeństwa ludzi wolnych, równych i bratnich, zwrot ku poszukiwaniu spełniania tych idei przez wychowanie Nowego Człowieka. Poczesne miejsce zajmuje aspekt pedagogiczny: współpraca z Pestalozzim i von Fallenbergiem, pobyt w Instytucie w Yverdon, poszukiwanie pewnego narzędzia budowania i doskonalenia struktur i treści oświatowych i wreszcie stworzenie podwalin pod nową dziedzinę pedagogiki: komparatystykę. Praca zawiera także krytykę koncepcji pedagogicznych Marca-Antoine’a Julliena de Paris oraz krótką deskrypcję stanu jego współczesnej recepcji i statusu naukowego.