2026/01/31 by Nedim Aydın · 1 voice
Arts and Humanities · #Cultural and Sociopolitical Studies #Field (mathematics) #Islamic Thought and Society Studies #Order (exchange) #Position (finance) #Turkish Literature and Culture #Value (mathematics)
paper · pdf · doi:10.55842/talid.1840751
openalex publication_date 2026/01/31 · openalex created_date 2026/02/02 · openalex updated_date 2026/05/21
Risâle fi’s-siyâse İslâmî ilimlere dair ilk eğitimini İstanbul’da almış, ardından Medine’ye giderek tefsir ve hadis ilimlerini tahsil etmiş, otuzlu yaşlarında bir hoca olarak döndüğü İstanbul’da muhtelif ders ve sohbet halkaları tertip etmiş Bosnalı bir âlimin, sözü edilen döneme yönelik şahitliğini ve tenkitlerini içeren bir metindir. Müellif Bosnevî Hilmi Baba Taşlıcavî Risâle’yi Meclis-i Meb’ûsân’a gayrimüslimlerin alınıp alınmaması tartışması bağlamında kaleme almış; bu bağlamda gayrimüslimlerin yönetim ve yargıya taalluk eden hiçbir yerde bulundurulmamaları gerektiğini savunmuş, bu yargısını şer‘î delillere başvurarak temellendirmeye çalışmıştır. Bosnevî tenkitlerini mezkûr hadise ile sınırlı tutmayarak Osmanlı modernleşmesinin bütününe teşmil etmiş; bu kapsamda Tanzimat, “Müsavat” diye andığı Islahat ve Meşrutiyet politikalarına sert eleştiriler yöneltmiştir. Sûfî-meşreb bir âlim olduğu anlaşılan Bosnevî Hilmi Baba Risâle’yi, Kanûn-i Esâsî’nin ilanından kısa süre evvel, 3 Şaban 1293/24 Ağustos 1876’da tamamlamıştır. Bu makalede, Bosnevî Hilmi’nin biyografisi sunulmakta ve Risâle fi’s-siyâse adlı eseri tahlil etmektedir.