2025/09/22 by Roodabeh Soleimani, Soleimani, Roodabeh, Roxana Abdolahi +3
Arts and Humanities · Agricultural and Biological Sciences · Engineering · #Architecture and Cultural Influences #Water management and technologies #Urban Design and Spatial Analysis
paper · doi:10.82459/jsps.2025.1218829
نتیجه زندگی شهری امروز، دور شدن از طبیعت است. در حالی که پیوند انسان و طبیعت غیرقابل انکار است، این فاصله میتواند منجر به احساس تنهایی و استرس شود. معماری بیوفیلیک انسان را به طور ذاتی وابسته به طبیعت و موجودات زنده میداند و هدف آن ارتباط نزدیکتر میان این دو در محیطهای ساخته شده است. با توجه به این که بیشترین منظر ارتباط با طبیعت در خانههای سنتی ایرانی یافت میشود، هدف از این پژوهش، بررسی مولفههای معماری بیوفیلیک و مطالعه تطبیقی الگوهای طراحی خانههای سنتی مشهد در دوره قاجار و نقش آن در ارتقای کیفیت مسکن است. هدف پژوهش حاضر، کاربردی، ماهیت آن توصیفی-تحلیلی و ارزیابی نهایی آن تحلیل دادهها به صورت الگوبردی است. این پژوهش ابتدا به باز تعریف مفاهیم بیوفیلیک و مولفههای آن میپردازد و در ادامه با برگزیدن خانههای داروغه، توکلی، امیری و غفوری در شهر مشهد به عنوان نمونههای مورد پژوهش، به صورت میدانی به بررسی مولفههای معماری بیوفیلیک پرداخته است. در این مسیر از مطالعات کتابخانهای و اسناد به جا مانده و تحلیل نقشهها با مقیاسگذاری واقعی در نرمافزار مربوطه استفاده گشته است. نتایج حاصل از پژوهش مبین این موضوع است که اصول معماری بیوفیلیک در معماری خانههای بومی مشهد قابل مشاهده است. از بین چهار خانه بررسی شده، خانه توکلی با بهرهگیری بیشترین مولفه، خانه داروغه و غفوری به طور تقریبا یکسان و خانه امیری کمترین میزان استفاده از شاخصههای معماری بیوفیلیک را دارا هستند. بیشترین مشخصه مشاهده شده، استفاده از طبیعت و کمترین آن عدم وجود پناهگاه است.