2025/07/15 by Mollakarami Vahide, Ali Tohidloo, Vahide, Mollakarami +5
Agricultural and Biological Sciences · Environmental Science · #Urban Agriculture and Sustainability #Water management and technologies #Urban Green Space and Health
paper · doi:10.71633/jshsp.2026.1212020
مقدمه: باغشهرهای پیرامون شهر زنجان بهعنوان فضاهایی با ظرفیت بالای زیستپذیری، در سالهای اخیر با چالشهای جدی محیطزیستی، اقتصادی و اجتماعی مواجه شدهاند. تداوم این وضعیت میتواند منجر به تخریب اکولوژیکی و کاهش کیفیت زندگی در این مناطق شود. در این راستا، ارائه راهکارهایی یکپارچه و پایدار برای حفظ و احیای کارکردهای این باغشهرها، ضرورتی اجتنابناپذیر است.صنعتی شدن و گسترش شهرها و افزایش روزافزون ساختوساز در آنها، موجب شده تا عواملی مانند نیاز به غذا و نیازهای اقتصادی، اکولوژیکی و محیطزیستی و در همان راستا نیاز مبرم به سبزینگی بیشتر در شهرها بهشدت احساس شود، اما مسئله اصلی این است که چگونه میتوان در شهرهای پرجمعیت، مشکلات و نیازمندیهای آنها را تأمین کرد. هدف: هدف پژوهش حاضر، ارائه راهکارهایی برای پایدارسازی باغشهرهای پیرامون شهر زنجان با تاکید بر ابعاد محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی است. روش پژوهش: برای انجام پژوهش، از رویکرد کیفی استفاده شده است. نمونه مورد مطالعه با استفاده از روش نمونهگیری غیر احتمالی و کاملاً به صورت هدفمند انتخاب و با استفاده از مصاحبه های عمیق با 12 نفر از متخصصان و مطلعین کلیدی ( اعضای هیذت علمی، مدیران باغشهرها و کارشناسان بخش کشاورزی) انجام شد. برای اطمینان از پایایی و روایی پژوهش از روش ارزیابی لینکلن و گوبا استفاده شد. داده ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و در قالب کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. یافته ها: پس از کدگذاری باز، محوری و انتخابی یافته های تحقیق نشان داد 37 محور اصلی برای پایدارسازی باغشهرها شناسایی شد و در قالب 9 مقوله اصلی دسته بندی شدند و مجموعهای از سیاستها و اقدامات پیشنهادی در قالب هفت محور اصلی شکل گرفتهاند که در مجموع، پایداری باغشهرها را در ابعاد گوناگون هدف قرار دادهاند. نتایج: مهمترین مقوله های پایدار سازی باغشهرها عبارتند از : استفاده بهینه از منابع و افزایش بهره وری، آموزش تخصصی به باغداران، اقدامات محیط زیستی و به رسمیت شناختن باغشهرها توسط دولت.