2022/10/18 by محمد نمازی, نمازی, محمد, Seyed Hamid Reza Rakhsha +1
Business, Management and Accounting · Economics, Econometrics and Finance · #Corporate Governance and Financial Management #Corporate Taxation and Avoidance #Grounded Theory #Store Terminal #Tax Evasion #Taxation and Compliance Studies
paper · doi:10.71608/faar.2025.1073342
openalex publication_date 2022/10/18 · openalex created_date 2025/12/28 · openalex updated_date 2026/07/01
هدف این مقاله، شناسایی عوامل موثر بر فرار مالیاتی و تدوین الگوی نهایی مربوط به ارزیابی فرار مالیاتی شرکتها در ایران با استفاده از اطلاعات حسابداری مدیریت شرکت و نظریهپردازی دادهبنیاد است. روش پژوهش، روشی کیفی مبتنی بر نظریهپردازی دادهبنیاد با کمک ابزار مصاحبه علمی، عمیق و ساختارنیافته خبرگان مالیاتی است که از طریق گامهای کدگذاری سه مرحلهای باز، محوری و انتخابی، در سال 1400 انجام شده است. همچنین بخش ادبیات نظری پژوهش برمبنای مطالعههای کتابخانهای، جمعآوری و تهیه گردیده است. جامعه آماری را خبرگان صاحب نظر مالیاتی از بین کارکنان وزارت امور اقتصادی و دارایی و استادان رشتهحسابداری دانشگاهای دولتی و خبره در حوزه مالیات تشکیل دادهاند. یافتههای این پژوهش با استفاده از روش آنتروپی شانون به صورت آماری نشان داده شد. تحلیل یافتهها با استفاده از نرمافزار مکسکیودا صورت گرفته است. نتایج پژوهش عوامل علی، زمینهای ،مداخلهگر، راهبردها و پیامدها را نشان میدهد. به گونه خاص عوامل فردی، درونسازمانی، برون سازمانی، شرایط نامناسب اقتصادی و عوامل کیفیت اطلاعات حسابداری مدیریت به عنوان عوامل علی در ارزیابی ریسک فرارمالیاتی مشاهده گردید. با توجه به کدگذاریهای انجام گرفته و الگوی تدوین شده راهبردهای زیر برای ارزیابی و کاهش ریسک فرارمالیاتی نیز مشخص شد: اجرای هرچه سریعتر پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان برخط، توجه بیشتر به گزارشگری مالی بینالمللی IFRS و استفاده از زبان گزارشگری مالی توسعه پذیر XBRL. الگوی نهایی ارائه شده برای جامعه نقش کاربردی داشته و پیامدهای مثبتی برای شرکتها، استفادهکنندگان، دولت، مالیاتستانها، اقتصاد و عموم مردم در بر دارد.