2024/12/26 by Hosna Shaghaghi Azar, Shaghaghi Azar, Hosna, رضا رنجبر +1
Psychology · Social Sciences · #Criminal Justice and Corrections Analysis #Forgiveness and Related Behaviors #Islamic jurisprudence #The purposes of the Sharia #Torture, Ethics, and Law #retribution #self-preservation #the absence of the innocent #the rules of Dara and repentance.
paper · doi:10.82323/jil.2025.1229492
openalex publication_date 2024/12/26 · openalex created_date 2025/12/27 · openalex updated_date 2026/07/30
اجرای مجازات اعدام در فقه اسلامی، بهویژه در غیبت معصوم، به دلیل تعارض با مقصد حفظ نفس از مقاصد ضروری شریعت یکی از مسائل چالشبرانگیز فقهی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی این تعارض میپردازد و احکام قصاص، حدود سالب حیات (مانند محاربه، ارتداد، و زنا) و مجازاتهای تعزیری را در پرتو مقاصد شریعت تحلیل میکند. دادهها از منابع فقهی شیعه و سنی، آیات قرآنی، روایات، و تجربه نظام قضایی ایران گردآوری شده است. یافتهها نشان میدهد که اجرای حدود سالب حیات در غیبت معصوم به دلیل فقدان قاضی معصوم، احتمال خطای قضایی و شبهات اجتماعی (مانند فقر) با مقصد حفظ نفس ناسازگار است. قصاص، به دلیل امکان عفو و دیه، انعطافپذیرتر بوده و با این مقصد هماهنگتر است. قواعد فقهی مانند درء، توبه، و لاضرر اجرای حدود را در غیبت محدود میکنند. پیشنهاد میشود فقها با تکیه بر فقه مقاصدی، اجرای حدود سالب حیات را معلق کرده و به مجازاتهای اصلاحی مانند حبس و بازپروری اولویت دهند تا با حکمت شریعت و عدالت اجتماعی همخوانی داشته باشد.