2025/02/16 by Mahdie Sadeghian, Sadeghian, Mahdie, Saba Sareminia +1
Engineering · Environmental Science · #Integrated water resources management #Knowledge graph #Ontology #Resource allocation #Resource management (computing) #Sustainability #Sustainable development #Water Resources and Management #Water Resources and Sustainability #Water management #Water resource allocation #Water resources #Water resources management and optimization
paper · doi:10.71632/wej.2025.1199682
openalex publication_date 2025/02/16 · openalex created_date 2025/12/21 · openalex updated_date 2026/07/01
مقدمه : آب بهعنوان یکی از منابع طبیعی اساسی و حیاتی، نقشی غیرقابلچشمپوشی در توسعه پایدار و تأمین نیازهای انسانی، کشاورزی و صنعتی دارد. با این حال، رشد جمعیت، گسترش شهرنشینی، تغییرات اقلیمی و توزیع نابرابر منابع آبی در جهان، چالشهای بزرگی را در زمینه مدیریت و تخصیص بهینه این منابع به وجود آورده است. روش : در این پژوهش، یک آنتولوژی جامع با هدف مدلسازی هوشمند و پاسخ به سوالات کلیدی در زمینه شناسایی و ارزیابی منابع آبی، تحلیل و تخصیص منابع، مدلسازی و پیشبینی و فناوری و جایگزینی آب توسعه داده شد. این آنتولوژی علاوه بر پوششدهی جنبههای فنی مرتبط با عرضه و تقاضای آب، امکان تحلیل ساختاری و پاسخ به سوالات مرتبط با جنبههای مطرحشده در زمینه تخصیص منابع، شناسایی عوامل تأثیرگذار و ارزیابی مدلهای بهینهسازی را فراهم میآورد. یافته ها : آنتولوژی توسعه دادهشده در این پژوهش، انواع تقاضای آب، انواع منابع آب، کیفیت هر منبع، عوامل مؤثر در تغییرات منابع آبی، مدلها و روشهای تخصیص منابع آب و شاخصهای پایداری آب، انواع محدودیتهای مورد نیاز و روش حل را مورد بررسی قرار داده است. نتایج آنتولوژی نشان داد که آلودگی بهشدت کیفیت آب را تحت تأثیر قرار داده و استفاده از آن منبع متفاوت خواهد شد و در نتیجه تخصیص آب تحت تأثیر قرار میگیرد. همچنین، تحلیل کمی آنتولوژی براساس سه شاخص غنای روابط (RR=0.24)، غنای ویژگیها (AR=0.38) و غنای وراثت (IR=1.20) نشان داد که آنتولوژی از تنوع قابل قبول در روابط، غنای متوسط ویژگیها و ساختار سلسلهمراتبی متوازن برخوردار است. در ادامه، پژوهشهای پیشین تحلیل شده و شکاف تحقیقاتی استخراج گردید. پژوهشهای پیشین عمدتاً بر تخصیص منابع آبهای سطحی با هدف کاهش هزینههای کمبود تمرکز داشته و مدلهای ارائهشده اغلب بهصورت خطی طراحی شدهاند. همچنین، محدودیتهای مرتبط با آلودگی و منابع آب زیرزمینی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نتیجه گیری : با استفاده از کوئریهای طراحیشده مشخص شد که پژوهشهای کمی به مسائل پیچیدهای مانند تغییرات اقلیمی، هیدروژئولوژی و مدلهای چندهدفه پرداختهاند. اگرچه مدلهای ساده پاسخگو هستند، اما درنظرگرفتن عوامل واقعیتری همچون آلودگی و ویژگیهای محیطی، نتایج بهتری ارائه میدهد.